Nhìn lại lịch sử Miến Điện , những nhà bình luận có những ý kiến khác nhau . Người thì cho rằng những cuộc xuống đường của sinh viên đã tạo áp lực nặng nề cho chính quyền của tướng Ne Win , người thì cho rằng lá thư cảnh báo của ông U Aung Gyi đã làm cho tướng Ne Win phải suy nghĩ lại và lo sợ cái viễn ảnh bị lưu danh là kẻ độc tài khát máu , có người lại quả quyết là tướng Ne Win về già bệnh hoạn nhiều , đầu óc không được linh mẫn nữa . Nhưng trên thực tế , có lẽ chỉ có mình tướng Ne Win biết được tại sao ông ra lại ra cái quyết định đột ngột vào ngày 23 tháng 7 năm 1988 .

Ne Win - nhà cai trị độc tài

Đứng trước hàng ngàn đại biểu của 1 phiên họp Quốc hội bất thường , viên tướng độc tài Ne Win , người nắm trong tay quyền sinh sát tuyệt đối ở Miến Điện , phát biểu 1 câu khiến cho toàn thể cử tọa sửng sốt :

" Hỡi các đại biểu , tôi tin rằng những cuộc biểu tình vào tháng 3 và tháng 6 vừa qua , cho thấy lòng dân có thể không còn tin tưởng vào chính quyền và những người lãnh đạo đất nước nữa . Tôi cho rằng chúng ta cần làm 1 cuộc trưng cầu dân ý . Nếu người dân muốn 1 thể chế đa nguyên đa đảng , thì chúng ta sẽ tổ chức bầu cử dân chủ " .

Những lời tuyên bố này được trực tiếp truyền thanh và truyền hình trên các đài radio và TV toàn quốc . Không khí của cả nước như được tiếp điện , người dân Miến đình chỉ mọi hoạt động để chạy xô đến nghe cái tin lạ lùng này , như 1 tín hiệu chấm dứt thể chế độc tài sau hơn 26 năm .

Nhưng ngay lập tức viên tướng già này lên giọng hăm dọa

" Nhưng từ nay trở đi , nếu còn bạo loạn nào nữa , thì quân đội sẽ bắn thẳng tay , sẽ không có chuyện nhân nhượng hay khoan hồng " .

Người dân Miến dường như không nghe thấy lời đe dọa này , họ chỉ nghe thấy 1 chữ " TỰ DO " và lần đầu tiên được cảm nhận nó sau suốt 26 năm sống dưới sự cai trị độc tài đầy áp chế .

Báo chí ngoại quốc cũng rầm rộ đưa tin . Ai cũng vui mừng trông đợi sự đổi mới của Miến Điện .

Nhưng .. dân chủ đã thực sự tới chưa ?

Lịch sử thường cho thấy , những lãnh đạo độc tài ít khi nào giữ lời hứa của mình . Quả nhiên , mặc dù Ne Win đã tuyên bố hùng hồn trực tiếp trên đài như thế , nhưng 2 ngày sau , khi Quốc hội họp xong , thì tình hình đã đổi khác . Tướng Ne Win từ chức nhưng lại được thay thế bởi Sien Lwin , 1 người còn tàn bạo và khát máu hơn cả Ne Win . Ông này là người đã ra lệnh cho quân đội nổ súng thảm sát sinh viên và tăng lữ biểu tình , người được mệnh danh là " Tên Đồ Tể " .

Quốc hội cũng bác bỏ ý kiến trưng cầu dân ý của tướng Ne Win , thay vào đó là cho phép các đảng phái được đăng ký và ra tranh cử các ghế trong lần bầu cử quốc hội kế tiếp . Còn lãnh đạo tối cao vẫn là độc đảng của quân đội Miến .